Juist in droge tijden is het belangrijk zuinig en bewust met water om te gaan. In droge tijden heeft het waterschap extra aandacht voor het vasthouden van het water. Bovendien let het waterschap op de kwaliteit van het water voor bijvoorbeeld landbouw en zwemmers.
Wanneer is het droog?
Als het weinig regent en er in Nederland weinig aanvoer van zoetwater is, spreken we van droogte. Dat is vaak in de zomer en soms al in het voorjaar omdat dan meer water verdampt. In Nederland komt zoet water binnen via de Rijn en dit water houden we vast in het IJsselmeer. Als het in de periode van maart tot en met mei weinig regent en de aanvoer via de Rijn beperkt is, is dat vaak een voorteken van een (extreem) droge zomer.
Om water in droge tijden vast te houden hanteert Noorderzijlvest een zomerpeil. Dit is een waterpeil dat hoger is dan het winterpeil. Welk zomerpeil we hanteren is afhankelijk van de functie van een gebied. De landbouw heeft bijvoorbeeld een andere waterbehoefte dan natuur en industrie.
Het IJsselmeer is de grootste zoetwaterbuffer van Nederland. Om bij droogte in het voorjaar en de zomer aan de vraag naar zoet water te voldoen, laten we IJsselmeerwater in via Friesland en een klein beetje via Drenthe. Het water via Friesland komt binnen bij de inlaat Gaarkeuken.
Als landbouwers grote hoeveelheden water gebruiken voor beregenen, hebben ze een watervergunning nodig. Ook moeten ze tijdig bij het waterschap melden waar en wanneer ze beregenen. Op die manier kan het waterschap zorgen voor voldoende zoetwater aanvoer.
Het is een natuurlijk fenomeen dat zoute kwel vanuit zee kustpolders binnendringt. Het water is in deze gebieden niet geschikt voor beregening, terwijl dat in de zomer vaak wel nodig is. Om verzilting (zoute kwel) in de noordelijke kustpolders tegen te gaan spoelt Noorderzijlvest deze polders in de zomer door met zoet water. Hierdoor is er meer zoet water beschikbaar voor de landbouw om te beregenen. Deze maatregel noemen we het zoetwaterplan.
Veendijken kunnen minder stabiel worden als het weinig regent, waardoor ze kunnen gaan scheuren of schuiven. In het beheergebied van Noorderzijlvest bevat alleen de Hoornsedijk bij het Paterwoldsemeer veen. Bij droog weer houden we deze dijk extra goed in de gaten.
Beleid bij extreme droogteAls er echt te weinig water via de Rijn ons land binnenkomt, is er sprake van extreme droogte in Nederland. De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) geeft bij watertekort advies aan Rijkswaterstaat over de verdeling van het beschikbare rijkswater uit de Rijn en het IJsselmeer. Ze adviseren op basis van de sectoren die afhankelijk zijn van zoetwater. Landelijk zijn afspraken gemaakt over de maatregelen en waterverdeling in extreem droge periodes.
Zo kan het LCW bij (verwachte) extreme droogte Noorderzijlvest vragen een extra water vast te houden. Het waterpeil is dan nog hoger dan het normale zomerpeil en waterbergingsgebieden kunnen ingezet worden.
In tijden van droogte verschijnen er vrijwel dagelijks actuele updates over de droogte in het beheergebied van Noorderzijlvest (zie rechterkolom).
