IBA-beleid voor gemeenten

Op deze pagina vindt u meer infor over:

• Gezamelijke aanpak ongezuiverde lozingen
• Stand van zaken voorjaar 2008
• Beleidsontwikkelingen
• Nieuw lozingenbesluit
• Lozingseisen waterschap
• Kwetsbaar of niet kwetsbaar gebied  
• Het oorspronkelijke IBA-voorstel

Gezamelijke aanpak ongezuiverde lozingen van huishoudelijk afvalwater

Waterschap Noorderzijlvest heeft in 2000 aan de inliggende gemeenten voorgesteld om voor de ongerioleerde percelen vrijwillig, op basis van het publieke model, samen IBA’s aan te leggen. Gemeente en waterschap nemen zo de verplichting over om de lozing van huishoudelijk afvalwater te saneren. Deze verplichting vloeit voort uit het Lozingenbesluit WVO huishoudelijk afvalwater. Met deze gezamenlijke aanpak wordt een kwaliteitsslag gemaakt.
De kwaliteitsslag zit in het feit dat gemeenten en waterschap IBA’s met een hoog rendement (ca 80 %) aanleggen. Dit in plaats van de wettelijk voorgeschreven septictank van 6 m3 als minimumvoorziening. Het waterschap is van mening dat de aanleg van riolering de voorkeur heeft boven IBA’s en stimuleert de gemeenten daarom met een extra bijdrage. 

Stand van zaken voorjaar 2008 

Begin 2008 was de stand van zaken als volgt:

• 14 gemeenten hebben de aanpak geheel overgenomen. In deze gemeenten zijn de IBA-projecten afgerond.
• Eén gemeente heeft de aanpak overgenomen voor alleen het kwetsbare gebied en heeft het betreffende IBA-project uitgevoerd. De uitvoering van het IBA-project in het niet-kwetsbare gebied is opgeschort vanwege onzekerheden over het waterschapsbeleid ten aanzien van de actualisering van genoemd Lozingenbesluit.
• Twee gemeenten hebben om dezelfde redenen de uitvoering voor het hele buitengebied volledig opgeschort.
• Een gemeente doet niet aan het project mee.

Overzicht IBA-projecten gemeenten

Gemeente	Deelname	Uitvoering	Opmerkingen
Appingedam	ja	gereed
Assen	ja	gereed
Bedum	ja	gereed
Delfzijl	ja	gereed
De Marne	ja	gereed
Dongeradeel	n.v.t		geen ongerioleerde percelen binnen waterschap
Eemsmond	ja	gereed
Groningen	ja	gereed
Grootegast	ja	gereed
Haren	n.v.t.		geen ongerioleerde percelen binnen waterschap
Kollumerland	nee	n.v.t.	het gaat om slechts ca 5 percelen
Leek	ja	gereed
Loppersum	in principe wel	uitvoering opgeschort
Marum	ja	gereed
Midden Drenthe	ja	gereed	alleen extra riolering
Noordenveld	ja	gereed
Ten Boer	in principe wel	uitvoering opgeschort
Tynaarlo	ja	gereed	alleen extra riolering
Winsum	ja	uitvoering opgeschort
Zuidhorn	ja	gereed

 

Enkele cijfers inzake de situatie per 1-1-2008

• Er zijn nog 4.004 ongerioleerde percelen in het jaar 2000
• 944 percelen zijn alsnog op de riolering aangesloten met bijdrage van het waterschap
• Er zijn 3.060 percelen zonder riolering in het buitengebied (a - b)
• 867 percelen in gemeenten die de uitvoering van het IBA-project hebben opgeschort
• Totaal 2.193 percelen in gemeenten doen mee met IBA-projecten
• 1072 deelnemende lozers/percelen
• 1121 niet deelnemende lozers (e – f)

• Het aantal lozers dat per 1 januari 2008 zelf verantwoordelijk is voor de uitvoering van de uit de Lozingenbesluiten voortvloeiende saneringsmaatregelen is 1988 lozers (d + g)

Beleidsontwikkelingen

Het voor een belangrijk deel al gerealiseerd IBA-beleid is gebaseerd op de inzichten in 2000 en op het op dat moment geldende Lozingenbesluit WVO huishoudelijk afvalwater. Het IBA-project kwam tot stand, omdat alle lozers tenminste een septictank van 6 m3 zouden moeten hebben en een dergelijke tank een niet kosteneffectieve maatregel (duur maar met weinig rendement) werd gevonden.

Met het IBA-project is ervoor gekozen in te zetten op kwaliteit. Met een extra investering kon wel een hoog zuiveringsrendement worden bereikt. Deelname van de lozer was vrijwillig: hij kon kiezen tussen deelname of de eigen verantwoordelijkheid behouden en zelf de minimumvoorziening uit het Lozingenbesluit aanleggen. Dat beleid was volstrekt helder en de keuzemogelijkheden waren duidelijk.

Nieuw Lozingenbesluit

Vanaf 2002 heeft vervolgens op rijksniveau een geleidelijke en niet bijster doorzichtige ontwikkeling plaatsgevonden. Dat heeft uiteindelijk geleid tot een nieuw Besluit lozing afvalwater huishoudens, dat op 1 januari 2008 van kracht is geworden. De kern van het nieuwe besluit is, evenals het oude besluit, een wettelijke minimumvoorziening.

Nieuw in de regeling is de beleidsruimte van de waterschappen om af te wijken van de minimumvoorziening en ook bestaande onvoldoende lozingsvoorzieningen voor een bepaalde tijd toe te staan. Randvoorwaarde is dat met de nieuwe gebiedsgerichte aanpak de waterkwaliteit en de volksgezondheid niet in het geding zijn. Een dergelijke benadering past in deze tijd, maar is minder helder dan de oude aanpak. 

Lozingseisen waterschap

Het Algemeen Bestuur heeft inmiddels genoemde beleidsruimte ingevuld door het vaststellen van eisen waaraan lozingen tenminste moeten voldoen. Het betreffende document inzake het beleid ter uitvoering van artikel 10.4 van het nieuwe Besluit lozing afvalwater huishoudens (pdf) kunt u hier nalezen.

Nu de lozingscriteria zijn vastgesteld zullen in de periode medio 2008 tot eind 2009 de bestaande lozingen worden gecontroleerd. Dan zal blijken welke lozers nog aanvullende maatregelen moeten treffen. Dat zijn, naast degenen die sowieso graag "ontzorgd" willen worden, de potentiële klanten voor een gemeentelijk IBA-project.

Dat is ook het moment voor de gemeenten die de uitvoering van het IBA-project hebben opgeschort om te beslissen of het IBA-project alsnog wordt uitgevoerd.

Kwetsbaar of niet-kwetsbaar gebied

De beleidswijziging heeft betrekking op de oppervlaktewateren zonder verhoogde waterkwaliteitsdoelstellingen (het niet-kwetsbare gebied). Voor de kwetsbare wateren (met functies ‘water voor natuur’ en ‘water voor landbouw en natuur ’) verandert er niets. Voor lozingen op die wateren blijft de eis: ten minste een IBA klasse 2.     

Het oorspronkelijke IBA-voorstel

U kunt hier meer lezen over het oorspronkelijke IBA-voorstel van het waterschap aan de gemeenten.  

Meer informatie

Wilt u meer informatie over dit onderwerp, dan kunt u contact opnemen met het waterschap Noorderzijlvest.