Abelstok - gemaal en sluis

Als gevolg van de aardgaswinning hebben we in Groningen te maken met bodemdaling.
Als de waterstand gelijk blijft, maar de bodem daalt, stijgt relatief gezien het waterpeil.
Om de negatieve gevolgen van de bodemdaling te compenseren verlaagt het waterschap Noorderzijlvest het waterpeil. Dit gebeurt met gemalen en sluizen.
 
Gemaal Abelstok wordt, naast de gemalen Stad & Lande en Schaphalsterzijl, het derde gemaal van de 2e schil. Op deze pagina kunt u meer lezen over gemaal en sluis Abelstok.

 

De locatie

Het gemaal

De schutsluis

De kosten

 

De locatie
In de Hoornse Vaart, tussen Mensingeweer en Wehe-Den Hoorn moet een peilscheiding worden aangelegd, bestaande uit een gemaal en schutsluis. Deze komen aan de noordzijde van de N361, bij de brug Abelstokstertil . Met het gemaal kan het peil van de waterlopen ten oosten van Abelstok worden aangepast aan de gevolgen van de bodemdaling door aardgaswinning. U kunt via deze link de werkzaamheden voor de bouw van het gemaal met sluis volgen.
 
Het gemaal komt in de bestaande Hoornse Vaart. In de nieuw te graven zijtak wordt een sluis aangelegd met een kano- en schaatspassage.

Het gemaal Het gemaalgebouw is ontworpen als een enkelvoudige sterke vorm in robuust materiaal. Aan de voorzijde is het gemaal voorzien van door roosters afgedekte openingen. Hierdoor wordt de werking van de twee grote vijzels zichtbaar. De totale capaciteit van het gemaal bedraagt 600 m3 per minuut.

Het gemaal krijgt twee grote vijzels voor het oppompen van het water. Dit type opvoerwerktuig is minder schadelijk voor de trekkende vissen.   Naast het gemaal is een vispassage gepland om de vistrek zo veel mogelijk in stand te houden.

aanzicht van het gemaal

vijzel in de fabriek, foto fa. Landustrie te Sneek

De schutsluis
De schutsluis wordt van het gemaal gescheiden door een eiland. De sluis krijgt een doorvaartbreedte van 6,00 m en een schutkolklengte van 32,00 m. De sluis wordt voorzien van stalen puntdeuren die met hydraulische cilinders worden bewogen.
 
Het schutproces wordt geautomatiseerd. Voor het schutten moet middels één van de drukknoppen een signaal worden gegeven, waarna een computer de verdere schutprocedure regelt en bewaakt.

Wat zijn de kosten?
Met de bouw van het gemaal en de sluis zijn aanmerkelijke kosten gemoeid, ruim € 6 miljoen inclusief de BTW. De totale kosten worden vergoed door de NAM, die als veroorzaker van de bodemdaling door aardgaswinning de aanpassingswerken bekostigt.
 
Meer informatie

• Lees meer over de oorzaken en gevolgen van de bodemdaling en over de te nemen maatregelen bij bodemdaling.
• Meer info over het gemaal bij Schaphalsterzijl.