Een terp van bagger

Met baggerslib een terp realiseren. Het idee komt tegemoet aan twee uitdagingen:

1. geschikte plaatsen vinden voor de afzet van bagger  
2. blijvende bescherming bieden tegen het water

 Het idee om het 'restprodukt bagger' te gebruiken voor de aanleg van een terp (of wierde, zoals de terp in Groningen wordt genoemd) is als beste beoordeeld in de categorie 'realiseerbaar' van een ideeëncompetitie van Rijkswaterstaat. Het idee is uitgewerkt door een viertal partijen:

• ingenieursbureau Grontmij
• waterschap Noorderzijlvest
• gemeente Winsum
• provincie Groningen

Als de wierde wordt aangelegd ontstaat er een landschappelijk element dat een aantal nuttige functies in zich verenigt. De wierde wordt niet aangelegd uit veiligheidsoverwegingen. Bij het idee geldt een aantal uitgangspunten:

• baggerspecie in grootschalige vorm verwerken
• de wierde past qua vormgeving in het historische karakter van de omgeving
• de wierde biedt plaats aan een hoogwaardige functie, te weten een kleinschalige woonvorm in het buitengebied.

Valcum
Voor de naamgeving heeft men zich laten leiden door de (natuurlijke) locatie van de wierde: in de noord-Groninger gemeente Winsum. De precieze plek staat bekend als Valcum, naar de boerderij ter plaatse. Vroeger heeft hier een wierde gelegen, maar die is in het verleden volledig afgegraven.
 
U kunt het idee al bekijken als:

• de ontwikkeling van het idee (pdf) (pdf, 1 mb)
• een "Reisverslag anno 2010". (pdf) (pdf, 1,3 mb)

Download een impressie van de wierde Valcum met de verschillende functies (pdf) . (pdf, 958 kb).
 
Let op: het zijn grote bestanden. Na opening kunt u inzoomen op de kaart. Als u problemen heeft met het openen van de bestanden dan kunt u hier de gratis Adobe Acrobat Reader downloaden.
 
Valcum en omgeving
In de buurt van de wierde Valcum gebeurt veel meer:

• herstel van meer bestaande wierden. In de directe omgeving van Valcum liggen ook twee andere locaties waar herstel van bestaande wierden, met gebruik van baggerspecie, in voorbereiding is. Het gaat hier om de wierden in Krassum en Wierum. Vanzelfsprekend kan de daar opgedane ervaring worden ingezet bij de wierde te Valcum.
• baggerwerkzaamheden. In de directe en wijde omgeving van Valcum voert waterschap Noorderzijlvest nu en in de komende jaren diverse baggerwerken uit in het kader van haar Baggerbeleidsplan.
• behoud van verscheidenheid van het platteland. De gemeente Winsum heeft een denkrichting uitgezet voor de streek ten westen van de wierdelocatie. Deze denkrichting heeft als kerndoel het behoud van verscheidenheid van het platteland. Daarbij wordt gedacht aan het samengaan van landschappelijke waarden met nieuwe natuur, recreatie, woningbouw, waterberging en nieuwe economische activiteiten. Ook is het de wens dat daarbij uitloopmogelijkheden ontstaan voor bewoners van het stedelijk netwerk. Belangrijke elementen in de gemeentelijke denkrichting zijn de recreatieve ontsluiting van het gebied en het herstel van de dichtgeslibde Reitdiepmeanders. Bij dit laatste zal de nodige (schone) kleigrond vrijkomen.

Wierdenherstel heeft in het gebied de nodige aandacht, zo blijkt uit de twee initiatieven te Krassum en Wierum die nu al zijn opgepakt. Provinciebreed zijn de voornemens omtrent het omgaan met wierden vastgelegd in het SGB-gebiedsplan Wierden provincie Groningen.
 
Meer informatie over baggerwerk van waterschap Noorderzijlvest.