In de maak: het ecologisch streefbeeld

18-11-2025

Ecologen van diverse organisaties werken aan een streefbeeld voor de zoet-zout overgang van het Lauwersmeer. Het doel: gezonde waterkwaliteit, rijke natuur en een gebied dat bestand is tegen klimaatverandering. Vissen, vogels en ander waterleven moeten floreren. 

Ecologie
Het ecologisch streefbeeld

Wat is het streefbeeld?

Het ecologisch streefbeeld Lauwersmeer bundelt de ecologische doelen van Natura2000, de Kaderrichtlijn Water en de Programmatische Aanpak Grote Wateren, en vertaalt deze naar concrete stappen voor een natuurlijkere overgang tussen Waddenzee en Lauwersmeer.

Beter voor de natuur 

Het Lauwersmeer is nu een zoetwatermeer, maar ooit was het de Lauwerszee, waar zoet en zout elkaar ontmoetten. Door de afsluiting in de jaren zestig zijn we beter beschermd tegen overstromingen, maar verdween die dynamiek, met verlies van biodiversiteit tot gevolg. Een natuurlijke overgang tussen zoet en zout water vergroot de variatie in leefomgevingen en versterkt de biodiversiteit van vissen, vogels, planten en onderwaterdieren. Bovendien maakt dit het systeem robuuster tegen klimaatverandering, zoals zeespiegelstijging en extreem weer. 
Door de harde grens tussen het Lauwersmeer en de Waddenzee te verzachten, verbeteren vismigratie en waterkwaliteit. Dit draagt bij aan: 

  • De Kaderrichtlijn Water: betere waterkwaliteit
  • Natura 2000: behoud van beschermde natuur
  • Vogel- en Habitatrichtlijn: bescherming van soorten en leefgebieden 

Gezonde ecosystemen bieden niet alleen voordelen voor natuur en klimaat, maar ook voor landbouw, economie en recreatie.

Voorjaar 2026 is streefbeeld gereed

Ecologen van Rijkswaterstaat Noord Nederland, Noorderzijlvest en Staatsbosbeheer werken nu het ecologisch streefbeeld voor het Lauwersmeer uit. Met hulp van Ecologisch adviesbureau Altenburg en Wymenga. Ook andere deskundigen en gebiedspartners worden hierbij betrokken. Naar verwachting is het streefbeeld in april 2026 gereed.

Meer over het landelijke streefbeeld voor grote wateren

Het ecologisch streefbeeld is onderdeel van de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). Hierin werkt het Rijk aan de ambitie voor ‘toekomstbestendige grote wateren waar hoogwaardige natuur goed samengaat met een krachtige economie’. Lees op de website PAGW hoe het streefbeeld voor het Lauwersmeer past in het landelijke streefbeeld en het streefbeeld voor de Waddenzee.