Maak kennis met ecologen Jan Brandt en Meino

Wat betekent werken onder ecologische begeleiding?

Werken onder ecologische begeleiding betekent dat werkzaamheden worden uitgevoerd volgens een ecologisch werkprotocol. Daarbij wordt rekening gehouden met beschermde flora en fauna. Voorafgaand aan én tijdens de werkzaamheden controleren Jan Brandt en Meino het werkgebied. Als dat nodig is, lopen zij bijvoorbeeld voor de kraan uit. Ze inspecteren het gebied en controleren ook het materiaal dat wordt verplaatst, zoals bagger, op de aanwezigheid van dieren en andere soorten. Alle bevindingen worden in een logboek opgenomen en besproken met de terreinbeherende organisaties.

“We kijken voortdurend wat er in het gebied aanwezig is en wat dat betekent voor de werkzaamheden. Als we een beschermde soort tegenkomen, bespreken we samen met de aannemer wat we kunnen doen om die soort zo min mogelijk te verstoren.”

Dat kan betekenen dat er om een dier of plant heen wordt gewerkt, dat er gefaseerd wordt gemaaid zodat dieren de mogelijkheid hebben om weg te komen of dat ander materieel wordt ingezet. Soms worden dieren, bijvoorbeeld kikkers, voorzichtig verplaatst naar een geschikte plek. Op die manier kunnen de werkzaamheden doorgaan en wordt de impact op de natuur zo klein mogelijk gehouden. 

Hoe ziet jullie dag eruit?

Jan Brandt en Meino zijn ongeveer twee keer per week aanwezig in de Onlanden. Ze lopen langs de plekken waar op dat moment gewerkt wordt of waar werkzaamheden gepland staan. Ze controleren welke soorten aanwezig zijn en bespreken vervolgens samen met de aannemer hoe het werk zo zorgvuldig mogelijk kan worden uitgevoerd.
De ecologen zijn daarmee een belangrijke schakel tussen de natuur en de uitvoering. Ze houden niet alleen toezicht, maar denken actief mee over de uitvoering van de werkzaamheden. 

Waarom werken we juist nu in een kwetsbaar natuurgebied?

“September is voor veel soorten een gunstige periode om werkzaamheden uit te voeren in kwetsbare natuur. De voortplantingsperiode van veel soorten is dan voorbij en de winterrust van amfibieën begint ongeveer vanaf oktober.”

De aannemer past de planning hierop aan. Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt het gebied kort gemaaid. Hierdoor wordt het minder aantrekkelijk voor dieren om zich precies op de plekken waar gewerkt wordt te vestigen.

Hoe weten jullie waar dieren en planten zitten?

Een goede voorbereiding is belangrijk. Voorafgaand aan de werkzaamheden inspecteren de ecologen de plekken waar gewerkt gaat worden. Daarbij kijken ze welke soorten aanwezig zijn en waar ze zich bevinden. Ook vrijwilligers en terreinbeherende organisaties beschikken over veel kennis van het gebied. Zij weten vaak goed welke soorten in de Onlanden voorkomen en waar deze te vinden zijn. Jan Brandt en Meino kunnen deze kennis goed gebruiken bij hun inspecties en de voorbereiding van de werkzaamheden. 

Welke bijzondere soorten komen jullie tegen?

De Onlanden is één van de meest soortenrijke natuurgebieden van Noord-Nederland. Tijdens hun werk komen Jan Brandt en Meino regelmatig bijzondere dieren tegen.

"We zien hier van alles, van amfibieën zoals kikkers tot zoogdieren als de wezel en bunzing. Ook bijzondere broedvogels zoals het paapje en de grauwe klauwier komen in het gebied voor. In en rond het water treffen we regelmatig vissen aan, waaronder de zeelt."

Wat voor voordelen hebben de werkzaamheden voor de natuur?

De plekken waar we nu werken zijn Langmameer en Eelderdiep-Midden. Dit zijn gebieden in de Onlanden met een grote verscheidenheid aan planten en dieren. Op dit moment voert het waterschap hier plagwerkzaamheden uit. Daarbij wordt de bovenste grondlaag verwijderd. Deze plag wordt gebruikt voor het ophogen en versterken van de kades, maar is daarnaast ook gunstig voor de natuurontwikkeling in het gebied. Door het verwijderen van de voedselrijke toplaag ontstaat ruimte voor bijzondere flora en fauna die juist afhankelijk zijn van voedselarme omstandigheden. 
Daarnaast worden natuurvriendelijke oevers aangelegd. Deze oevers zorgen voor meer variatie in flora en fauna doordat ze geleidelijk overlopen van land naar water. Ze bieden voedsel-, schuil- en voortplantingsplekken voor onder meer vissen, insecten, amfibieën en vogels. 

Samen zorgvuldig werken aan de Onlanden

De werkzaamheden in de Onlanden laten zien dat waterbeheer en natuurontwikkeling goed samen kunnen gaan. Door de inzet van Jan Brandt, Meino en de aannemer wordt voortdurend gezocht naar de beste balans tussen uitvoering en bescherming van de unieke natuur in de Onlanden.