Gebiedsontwikkeling Zuidelijk Westerkwartier

Inloopbijeenkomst voorjaar 2026

We nodigen omwonenden en andere belanghebbenden binnenkort uit voor een inloopbijeenkomst over het definitief ontwerp voor het Dwarsdiepgebied. Ook geven we dan uitleg over de werkzaamheden die het eerst van start gaan. We gaan bijvoorbeeld duikers (betonnen buizen) en stuwen vervangen en aan de slag met natuurvriendelijke oevers en vispassages. Ook vertellen we meer over de gebieden Wilgepad-Oost en Marumerlage-Noord. Omwonenden ontvangen binnenkort een uitnodiging en we delen de datum en locatie van de bijeenkomst ook op deze website.

Eerste stap Dwarsdiepgebied: verbeteren watersysteem bij Marum

Het definitief ontwerp voor de inrichting van het Dwarsdiepgebied als natuur en waterberging is klaar. Als het algemeen bestuur van Waterschap Noorderzijlvest in februari het krediet verleent voor de werkzaamheden, kunnen we later in 2026 van start met de uitvoering op locaties buiten het waterbergingsgebied. Dit betekent dat we eerst het watersysteem in de omgeving van Marum verbeteren. Daarnaast werken we verder aan de voorbereiding van de inrichting van het gebied als natuur en waterberging.

Wat gaat er gebeuren in Marum?
We verbeteren de waterafvoer en het peilbeheer rond Marum:

• Voor de landbouw en dorpen in de omgeving is het belangrijk dat bij hevige neerslag het water goed kan worden afgevoerd. Daarom verbeteren we duikers ten zuiden van de Marumerlage en nabij het Wilgepad.
• Ook worden twee kleinere stuwen ten zuiden van de A7 verbreed, zodat het waterpeil beter beheerd kan worden.
• Verder worden de twee grotere stuwen, de Balktilsterstuw en Ooster Lietsstuw, vervangen en gemoderniseerd.
• Daarnaast maken we natuurvriendelijke oevers en vispassages

Planning
De werkzaamheden starten naar verwachting na de zomer. Tijdens een informatiebijeenkomst dit voorjaar zullen we de plannen nader toelichten. Hiervoor volgt binnenkort een uitnodiging.

Wat doen we in het Zuidelijk Westerkwartier?

Het klimaat verandert. Hierdoor wordt de kans op wateroverlast en watertekort binnen het werkgebied van Noorderzijlvest groter. De gevolgen daarvan zijn onderzocht in een studie. 

• Om de wateroverlast tot 2050 tegen te gaan, moeten we maatregelen nemen. Een deel daarvan voeren we uit binnen het Zuidelijk Westerkwartier. Het waterschap heeft hierbij drie belangrijke opdrachten: 
  • Droge voeten houden: dit wordt gerealiseerd door de aanleg van diverse waterbergingen. 
  • Verbeteren van de waterkwaliteit: dit houdt in dat we werken aan schoon en gezond oppervlaktewater en grondwater. 
  • Water beter vasthouden: dit helpt niet alleen om de impact van droogte te beperken, maar ook om wateroverlast te verminderen bij extreme neerslag. 
• Tegelijkertijd heeft ook de provincie Groningen een belangrijk doel binnen het Zuidelijk Westerkwartier: het inrichten van het Nationaal Natuur Netwerk (NNN).

Provincie en waterschap voeren de maatregelen voor natuur en water zoveel mogelijk samen uit. Dat voorkomt dubbele werkzaamheden en dubbele overlast voor de inwoners van het gebied.

Wateroverlast en watertekort tegengaan

Om wateroverlast en watertekort tegen te gaan, werken we de komende tijd aan:

• Inrichten beeksysteem Dwarsdiep. Het gaat om het vasthouden van 2,7 miljoen m3 water in combinatie met een natuurlijke beekinrichting. 

Wat is al klaar?

• Inrichten van waterberging en natuur binnen “De Driepolders’. In de waterberging kunnen we in noodgevallen 1,3 miljoen m³ water tijdelijk bergen.
• Inrichten waterberging en natuur binnen polder De Dijken-Bakkerom. In de waterberging kunnen we in noodgevallen 1,2 miljoen m³ water tijdelijk bergen.
• Optimaliseren van de Lettelberterbergboezem. De waterinlaten en wateruitlaat van de bergboezem zijn vervangen. De bergboezem heeft nu een natuurlijker inrichting. Daardoor is het gebied ook geschikter als leefgebied voor vis.
• Optimaliseren waterbeheer in polders Vredewold, Nienoord, Zuiderpolder, Fanerpolder (vervangen van gemaal), Lagemeeden, Lettelbert. We hebben het waterbeheer aangepast aan de eisen uit het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW).
• De regionale kering aan het Hoendiep is versterkt. Deze versterking zorgt ervoor dat de achterliggende polders ook in de toekomst bij extreme weersomstandigheden droge voeten houden.   

Waterbergingsgebieden

De waterbergingsgebieden kunnen we inzetten wanneer in een periode uitzonderlijk veel neerslag valt. De waterbergingen helpen om bij wateroverlast de waterstanden op de boezem binnen de perken te houden.

• De waterbergingen ‘De Drie Polders’ en 'Polder de Dijken-Bakkerom’ zijn klaar voor inzet. De verandering in het landschap is goed te zien.

Waar zijn we mee bezig? 

We bereiden de inrichting van het Dwarsdiep voor, maken een aantal lopende zaken af en zijn bezig met de voorbereiding van de Marumerlage fase 2. Zo werken we aan de KRW-maatregelen (kaderrichtlijn water) bij de A7 Zuid en wordt het peilbesluit voor de Marumerlage geëvalueerd. De Provincie Groningen zal in de komende jaren het natuurgebied ten noorden van Marumerlage ontwikkelen en verbinden met de Marumerlage. Bovendien wordt het Dwarsdiep ingericht als natuur- en waterbergingsgebied. Al deze zaken hebben invloed op de inrichting van de Marumerlage. 

Ontwikkeling natuurgebieden

De Provincie heeft acht natuurgebieden aangewezen voor inrichting of verbetering: ’t Faan, Matsloot, Pasop, het Leekstermeergebied, Midwolde, Grootegastermolenpolder, A7 Zuid, Coendersborg en Iwema Steenhuis. Deze gebieden hebben specifieke natuurdoelstellingen volgens het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Voor de ontwikkeling van deze gebieden zijn ook watersysteemmaatregelen nodig, zoals verbetering van de waterkwaliteit en waterbeheer. De opgaves hier brengen we komende tijd specifieker in beeld.