Waterschap Noorderzijlvest vergroot de capaciteit van het gemaal H.D. Louwes en versterkt de regionale keringen in Zoutkamp. Dit is noodzakelijk om op langere termijn de waterveiligheid te kunnen garanderen. Dit project komt uit het programma Droge Voeten 2050.

Zoutkamp 2021

Een kort overzicht over het project ‘Nieuwe Waterwerken Zoutkamp’

Beeldkwaliteitsplan Nieuwe Waterwerken Zoutkamp_concept 26 januari 2021 Presentatie 'Nieuwe Waterwerken Zoutkamp' 26 januari 2021 (pptx, 54 MB)

Webinar 'Nieuwe Waterwerken Zoutkamp'

Digitaal bijpraatmoment gemaal en sluis Zoutkamp (26 januari 2021).

  • Tijdens dit webinar heeft het waterschap Noorderzijlvest geïnteresseerden bijgepraat over de stand van zaken rondom de bouw van een nieuw gemaal nabij de Hunsingosluis. Naast het gemaal kwamen ook de sluis zelf en de plannen ter verbetering van verkeersveiligheid, toerisme en recreatie aan bod.
  • Vragen en antwoorden Webinar 'Nieuwe Waterwerken Zoutkamp' 26 januari 2021

Wanneer je de webinar terug wilt kijken of als je vragen hebt stuur een e-mail naar gemalen@noorderzijlvest.nl.

Verkenningsfase Nieuwe Waterwerken Zoutkamp

Waterschap Noorderzijlvest heeft in 2018 en 2019 een verkenningsfase voor het project ‘uitbreiding gemaalcapaciteit H.D. Louwes’ laten uitvoeren. Drie varianten zijn verkend:

  • Basisvariant: uitbreiding gemaal H.D. Louwes op de huidige locatie met behoud van de keersluis.
  • Basis+ variant: uitbreiding gemaal H.D. Louwes op de huidige locatie + het ombouwen van de keersluis naar een schutsluis.
  • Voorkeursvariant: nieuwbouw van een gemaal op een locatie bij de monumentale Hunsingosluis + het restaureren van de Hunsingosluis + het aanpassen van de sluis tot schutsluis.

Voorkeursvariant

Het algemeen bestuur van waterschap Noorderzijlvest heeft woensdag 18 december 2019 besloten krediet te verlenen voor de uitbreiding van gemaal H.D. Louwes in Zoutkamp (de voorkeursvariant: nieuwbouw van een gemaal op een locatie bij de monumentale Hunsingosluis + het restaureren van de Hunsingosluis + het aanpassen van de sluis tot schutsluis).

De uitbreiding is nodig om nadelige effecten van klimaatverandering te voorkomen. De voorkeursvariant biedt naast de veiligheid voor water ook veel extra kansen voor de leefbaarheid in Zoutkamp en het Lauwersmeergebied. Deze zijn alleen mogelijk wanneer andere overheden en de streek zelf meebetalen.

Toelichting voorkeursvariant

De besturen van waterschap, provincie en gemeente hebben besloten om te verkennen of het haalbaar is om een integraal plan voor Zoutkamp te maken met de voorkeursvariant. De verkenning kijkt naar de technische, juridische en financiële haalbaarheid van een nieuw gemaal bij de Hunsingosluis. Wordt het gemaal verplaatst en komt het bij de Hunsingosluis? Dan hoeven we het tracé van de regionale kering door het dorp niet te versterken. De oude zeedijk wordt dan immers weer waterkerend. De voorkeursvariant biedt ook meer kansen voor de dorpsontwikkeling van Zoutkamp.

Wat zijn de maatregelen?

  • Het bouwen van een nieuw en modern gemaal in de ‘voormalige’ zeedijk in de directe omgeving van de Rijksmonumentale Hunsingosluis. De afvoercapaciteit van gemaal H.D. Louwes in Zoutkamp moet toenemen tot 1600 m³ per minuut;
  • De Rijksmonumentale Hunsingosluis restaureren en ombouwen tot schutsluis voor beroeps -en recreatievaart;
  • Het verleggen van de regionale kering in het dorp naar de ‘voormalige’ zeedijk, het herstellen van de functie van de oude dijk voor de waterkering;
  • Vispasseerbaarheid via nieuwe gemaal en schutsluis volgens nieuwste inzichten passend in Swimway strategie.

Wat zijn de koppelkansen van het project?

  • Cultuurhistorisch waardevolle elementen door:
    • herstel en weer zichtbaar maken van Hunsingosluis en Muraltbekleding
       
  • Vrijere doorvaart, vergroten gastvrijheid voor recreatievaart (Vaarcircuit om de Noord) en oplossen van een knelpunt voor de recreatievaart door
    • de monumentale Hunsingosluis om te bouwen van een keersluis naar een schutssluis
    • de aanlegplaatsen voor de recreatievaart uit te breiden
       
  • Versterken leefbaarheid Zoutkamp voor fietsers en wandelaars door:
    • het aanleggen van verbindingen tussen de jachthaven Hunzegat en het dorp
    • het verbeteren van de verbinding tussen de TOP Zoutkamp met het dorp. Hiervoor zijn fiets- en wandelpaden en fiets- en voetgangersbruggen nodig;
       
  • Impuls voor ondernemerschap door
    • het aantrekkelijk maken van de landtong bij jachthaven Hunzegat
    • het aanleggen van een terras met horecavoorziening
       
  • Impuls voor de leefbaarheid van Zoutkamp, door
    • het beleefbaar maken van het gemaal en het sluiscomplex
    • het geven van voorlichting over de waterstaatwerken in Zoutkamp en omgeving
    • het maken van een monument 50 jaar afsluiting Lauwerszee
       
  • Vermarkten van het dorp Zoutkamp:
    • mogelijk toekomstige ontwikkelingen voor locatie en uitbreiding van het visserijmuseum
    • het huidige gemaal H.D. Louwes met de drie Bronsmotoren kan dienst doen als expositieruimte
    • de aanleg van een fietspad tussen Zoutkamp en Garnwerd langs het Reitdiep

Belangen

Van december 2018 tot en met april 2019 is een dialoogtraject opgezet. Daarbij hebben we samen met de provincie Groningen intensief met veel mensen gesproken. Daarbij ging het om omwonenden, Dorpsbelangen Zoutkamp, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, ondernemingen en deskundigen op het gebied van ecologie, watersport en cultuurhistorie. Met al deze mensen samen is bepaald welke belangen er spelen in de omgeving van de “Nieuwe Waterwerken Zoutkamp”. Ook hebben we gevraagd of het project toegevoegde waarde kan hebben voor die belangen. En of er wensen zijn die we in de planvorming mee kunnen nemen.

Uit de gesprekken blijkt veel draagvlak voor het project. Ook dat het project goed past bij diverse belangen en wensen. De resultaten van de gesprekken vanuit de omgeving staan in een rapportage “Nieuwe Waterwerken Zoutkamp”.

Financiering

Het waterschap heeft de totale kosten van de uitbreiding voorlopig geraamd op ongeveer 27,5 miljoen euro.

De basis waterveiligheidsopgaven in Zoutkamp (bouw gemaal, vispasseerbaarheid, verleggen regionale kering, restauratie Hunsingosluis) zullen gefinancierd worden door het waterschap. Het algemeen bestuur besloot op 18 december 2019 over het beschikbaar stellen van een deel daarvan: een krediet van 1,4 miljoen euro voor de planuitwerkingsfase.

De kosten voor de extra kansen voor het gebied zijn niet opgenomen in de 27,5 miljoen euro. Voor de financiering van die kansen is het waterschap in gesprek met provincie, gemeente, ondernemers en inwoners.

Ook subsidiemogelijkheden worden in beeld gebracht, zoals bijvoorbeeld uit het Waddenfonds en/of het Nationaal Programma Groningen.

Planning

  • April - juli 2020
    • Opstellen marktbenaderingsstrategie
    • Opstellen van integraal Programma van Eisen, obv verzamelde klanteisen
       
  • Juli - oktober 2020
    • Uitvoeren van diverse conditionerende onderzoeken (archeologie, flora en fauna, bodem, landschap, cultuur, kabels en leidingen enz.)
    • Het iteratief ontwerpen van een gemaal- en sluiscomplex in de voormalige zeekering te Zoutkamp, inclusief koppelkansen (VO-niveau, inclusief SSK-ramingen)
    • Opstellen van samenwerkingsovereenkomsten met gebiedspartners voor de ombouw van de rijksmonumentale Hunsingosluis en de koppelkansen (provincie Groningen en gemeente Het Hogeland)
       
  • Eerste kwartaal 2021
    • Definitief voorkeurs alternatief (VKA)
    • Start procedures en vergunningen
       
  • 2022 - 2023
    • Uitvoeringsfase

Droge Voeten 2050

Het klimaat verandert. Waterschap Noorderzijlvest werkt  (DV2050) aan maatregelen die ervoor moeten zorgen dat het watersysteem aan de veiligheidsnormen voor de regionale keringen voldoet. Die veiligheidsnormen zijn vastgesteld door de provincies. De maatregelen staan in het programma Droge Voeten 2050. Dat zijn onder andere het verhogen van de regionale keringen rond het Lauwersmeer en het afsluitbaar maken van de Electraboezem bij Schouwerzijl. Daardoor moet de pompcapaciteit van het gemaal H.D. Louwes worden vergroot.

In het watersysteem doet het Lauwersmeer dienst als waterbuffer. Bij wateroverlast wordt het water uit het lager gelegen achterland naar het Lauwersmeer gepompt. Dat gebeurt trapsgewijs via verschillende gemalen. Zo houdt het achterland droge voeten. De waterwerken in Zoutkamp spelen een cruciale rol in dit watersysteem. Tot die waterwerken hoort ook de aanpassing van gemaal H.D. Louwes.

Poster nieuwe waterwerken

Poster nieuwe waterwerken

Zoutkamp achter de dijk en de nieuwe Waterwerken met toelichting ontwerpuitgangspunten.

Zoutkamp

Zoutkamp


Zoutkamp heeft alle ingrediënten in handen: een schat aan cultuurhistorische waarden. Nu doet zich de kans voor deze schatten, de unieke combinatie van oude en nieuwe waterwerken, zichtbaar en ‘beleefbaar’ te maken.

Zoutkamp lag tot de afdamming van de Lauwerszee op een strategische plek aan de monding van het Reitdiep en had tot in de jaren '60 een florerende vissershaven. Nadat de Lauwerszee werd afgesloten, werd de vissershaven in 1969 verplaatst naar Lauwersoog. De oude zeedijk in Zoutkamp verloor haar waterkerende functie. Door de afsluiting verdwenen veel activiteiten uit het dorp. Inmiddels zijn al veel maatregelen genomen om het dorp weer op de kaart te zetten. En dat heeft zijn vruchten afgeworpen. Vooral watersporttoeristen komen naar Zoutkamp. Zoutkamp is het startpunt van het Hunsingokanaal waarlangs de recreatieve vaart door het Hogeland kan varen (het zogeheten “Rondje om de Noord”).

Documenten

Documenten presentatie

Vragen en antwoorden

Deze vragen zijn gesteld tijdens de inloopmiddag/avond oktober 2019 en tijdens de gesprekken met de vereniging Dorpsbelangen Zoutkamp, ondernemers, bewoners, belangorganisaties en overheden.

Brief omwonende voor geplande dronevlucht

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief ontvangen?

Stuur een email naar: gemalen@noorderzijlvest.nl

Projectinformatie

Projectmanager: Mark Pietersen
Omgevingsmanager Eddi Ottens

gemalen@noorderzijlvest.nl

Heb je gevonden wat je zocht?