Veelgestelde vragen over droogte

Droogte en watertekort

Wat is het verschil tussen een watertekort en droogte?

  • Droogte is het verschijnsel dat er gedurende een langere periode meer water verdampt dan er neerslag valt. 
  • Bij een watertekort is de watervraag groter dan dat er water beschikbaar is. Dat kan zowel in de bodem, als in oppervlaktewater. Bij watertekorten in oppervlaktewater kunnen we niet genoeg water aanvoeren. Dat kan komen door droogte, maar bijvoorbeeld ook doordat het waterpeil in het IJsselmeer te laag is of doordat het door hoogteverschillen niet mogelijk is om overal water aan te voeren. 

Hoe ontstaat een watertekort?

Een watertekort ontstaat wanneer de vraag naar oppervlaktewater groter is dan het beschikbare aanbod. Dat kan het gevolg zijn van droogte, maar ook doordat er minder water kan worden aangevoerd. Bijvoorbeeld wanneer het waterpeil in het IJsselmeer te laag wordt.   

Waardoor hebben we te maken met droogte en watertekorten?

  • Veranderende neerslagpatronen. 
    In de zomer valt er minder neerslag en de regen die valt, komt vaker in korte, hevige buien. Op de hoge zandgronden (in Drenthe) zijn de gevolgen het eerst zichtbaar omdat er hier geen of maar heel beperkte aanvoer is vanuit het IJsselmeer.
  • Grilligere rivierafvoeren door klimaatverandering.
    Hierdoor wordt het steeds belangrijker om de beschikbare hoeveelheid zoet water slim te verdelen.  
  • Meer verdamping door hogere temperaturen en meer zonuren.  
  • Een groeiende vraag naar water.
    Landbouw, bedrijven en inwoners gebruiken steeds meer water en door de hogere temperaturen verdampt er meer water. Dit vraagt om bewust en efficiënt watergebruik. 

Wanneer wordt droogte een probleem?

Droogte wordt een probleem als er langere tijd weinig neerslag valt en er onvoldoende water beschikbaar is voor mens, natuur en landbouw. Door de droogte dalen de waterstanden in sloten en beken en zakt ook het grondwaterpeil. Daardoor kunnen natuurgebieden verdrogen, gewassen schade oplopen en neemt de kans op problemen met de waterkwaliteit toe. Het kan er ook toe leiden dat het IJsselmeerpeil zakt en we minder water kunnen aanvoeren.  

Om de gevolgen te beperken, houdt Noorderzijlvest zoveel mogelijk water vast, voert waar mogelijk extra water aan en verdeelt het beschikbare zoete water zorgvuldig. Zo proberen we ook tijdens droge perioden voldoende water beschikbaar te houden. Door klimaatverandering is de verwachting dat we in de toekomst steeds meer te maken krijgen met langere droge periodes.  De mogelijkheden van Noorderzijlvest om de gevolgen van droogte te beperken, zullen in de toekomst steeds vaker onvoldoende zijn.

Daarom is het belangrijk om zuinig en slim mogelijk met water om te gaan. Het is dus goed om na te denken over wat een periode zonder oppervlaktewater en regen voor jou betekent en hoe je daarmee om wilt gaan. 

Hoe groot is het watertekort in ons werkgebied?

Volg de actuele situatie in ons werkgebied via ons Waterbeeld.  

De online droogtemonitor geeft dagelijks actuele informatie over de droogtesituatie in Nederland. Onder meer over het neerslagtekort, de waterstanden en de waterkwaliteit. De droogtemonitor bevat de feitelijke, actuele droogtesituatie die door de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) wordt samengesteld. De informatie op de droogtemonitor wordt continu bijgehouden via Droogtemonitor | Rijkswaterstaat

Waterkwaliteit

Wat voor invloed heeft droogte op de waterkwaliteit?

Als het droog is, is het ook erg warm. Dit zijn ideale omstandigheden voor het ontstaan van blauwalg. Door blauwalg kan het gevaarlijk zijn om ergens te zwemmen. Daarom houden we de kwaliteit van het water goed in de gaten. Op zwemwater.nl kun je controleren of je ergens veilig kunt zwemmen. Lees meer over blauwalg.

Waterveiligheid

Waarom is droogte gevaarlijk voor dijken?

Droogte kan de kwaliteit van de grasmat op een dijk aantasten. Door verdroging wordt het wortelstelsel minder sterk en neemt de bescherming van de dijk tegen erosie af. Daarnaast kunnen in droge perioden scheuren ontstaan in de bovenste laag van de dijk.

Daarom inspecteert het waterschap dijken extra tijdens langdurige droogte. Als dat nodig is, nemen we maatregelen om de veiligheid en stabiliteit van de dijken te waarborgen. 

Zoetwaterbeschikbaarheid

Wat verstaan we onder zoet water?

Met zoet water bedoelen we het oppervlaktewater in sloten, vaarten, meren en rivieren. Dit is iets anders dan kraanwater. Drinkwaterbedrijven zorgen voor het kraanwater, terwijl waterschappen het oppervlaktewater beheren.

Voor veel functies, zoals landbouw, natuur en industrie, is het belangrijk dat dit water niet alleen voldoende beschikbaar is, maar ook van goede kwaliteit. Daarbij speelt het zoutgehalte een belangrijke rol. Wanneer er te veel zout in het water zit, kan dat het gebruik van het water voor deze functies bemoeilijken. Daarom is niet alleen de hoeveelheid water van belang, maar ook de kwaliteit van het water. 

Is er nog genoeg zoet water beschikbaar?

Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met langere droge perioden. Tegelijkertijd neemt de vraag naar zoet water toe door de groei van woningen, bedrijven, landbouw en natuur. Hierdoor is voldoende zoet water niet altijd vanzelfsprekend.

Daarbij zijn steeds meer regio's afhankelijk van dezelfde bronnen, zoals het IJsselmeer. Hierdoor komt de beschikbaarheid van zoet water onder druk te staan en zullen in de toekomst vaker keuzes nodig zijn over hoe het beschikbare water wordt verdeeld.

Daarom werkt Noorderzijlvest aan een robuust watersysteem dat beter bestand is tegen droogte. Dat doen we onder andere door water zoveel mogelijk vast te houden. Toch moeten we er rekening mee houden dat droogte en een tekort aan zoet water in de toekomst vaker kunnen voorkomen. 

Meer informatie droogte

Voldoende water in elk seizoen is niet altijd meer vanzelfsprekend. Door klimaatverandering krijgen we vaker te maken met langere droge perioden, hogere temperaturen en een grotere vraag naar zoetwater. Waterschappen kunnen met maatregelen niet altijd voorkomen dat er watertekorten ontstaan. We zullen ons in de toekomst steeds beter moeten aanpassen aan perioden van droogte en de gevolgen daarvan. Daarom moeten we met elkaar zuinig en slim omgaan met zoet water. Het is dus goed om na te denken over wat een periode zonder oppervlaktewater en regen voor jou betekent en hoe je daarmee om wilt gaan. Meer informatie droogte